Artikel ''De Gaswet''
Sem stelde deze vraag op 08 juni 2026 om 11:06.''Avogadro
De Italiaan Amadeo Avogadro kennen we vooral uit de scheikunde. Maar ook bij gaswetten speelt zijn werk een rol. Hij ontdekte namelijk dat gassen van gelijke druk, temperatuur en volume hetzelfde aantal moleculen (n) zullen bevatten. Dat betekent bijvoorbeeld dat als je volume en temperatuur gelijk houdt, je de druk kan verhogen door meer gas toe te voeren. Dat is wat we doen bij banden oppompen. Dan kun je de band harder maken (druk verhogen) door gas (=lucht) erin te pompen, ofwel n te verhogen. In formulevorm luidt de wet:
V/n = constant (5)
Ook de vorm van de grafiek van deze wet is identiek aan figuur 2, het verband is ook hier recht evenredig.''
Een stuk tekst uit het meest recente artikel.
Moet in de formule niet de V door p worden vervangen?
Reacties
Gaswet: pV = nRT
p/n = R T/V
druk neemt toe bij gastoename zodat p/n gelijk blijft kan alleen als temperatuur en volume met gelijke factor toenemen of gelijk blijven. De band zal in volume niet veel toenemen en ook de temperatuur zal niet sterk stijgen (maar T/V blijft hetzelfde - theoretisch).
V/n = R T/p
als volume en gastoename met eenzelfde factor gaan (opblazen van een ballon) moeten temperatuur en druk met gelijke factor toenemen of gelijk blijven. Voor een band oppompen is dit niet een waarschijnlijk scenario.
Dag Sem,
De formule
V/n = constant (5)
is op zich genomen geheel correct. Bij gelijkblijvende temperatuur en druk nemen drie maal zoveel moleculen een drie maal zo groot volume in. En zo ongeveer luidt de wet van Avogadro.
Maar je hebt groot gelijk dat het voorbeeld van band oppompen daarboven (met een toenemende druk) bij deze formule wel heel ongelukkig is gekozen.
Ik verander hem liever niet naar p/n = constant, dat is een stapje van Avogadro vandaan. Heb jij een suggestie voor een passender voorbeeld van evenredig toenemend volume? Want dan gaan we dat artikel laten oppoetsen.
Dank voor je opmerkzaamheid.
Groet, Jan
https://www.natuurkunde.nl/artikelen/4002/de-gaswet
Dag Sem,
Je gedachte is voorstelbaar, omdat in de passage over de wet van Avogadro staat:
'Dat betekent bijvoorbeeld dat als je volume en temperatuur gelijk houdt, je de druk kan verhogen door meer gas toe te voeren.'
De auteur legt een verband tussen $p$ en het aantal deeltjes. Dat kan verwarring oproepen. Want een verband tussen $p$ en het aantal deeltjes is niet waar de wet van Avogadro over gaat.
Avogadro bracht als veronderstelling naar voren dat twee hoeveelheden gas met hetzelfde volume $V$, dezelfde druk $p$ en temperatuur $T$, evenveel deeltjes bevatten. Het gebruikelijke symbool voor het aantal deeltjes is $N$.
Voeg je de hoeveelheden samen bij constante druk en temperatuur, dan heb je twee maal het enkele volume en twee maal het enkele aantal deeltjes. Zo volgt dat $N=\text{constante}\times V$ of $V/N=\text{constante}$. De constante hangt af van de omstandigheden.
De veronderstelling klopt bij benadering, voor een 'ideaal gas', en wordt nu de wet van Avogadro genoemd.
De wet gaat over het verband tussen $V$ en $N$. De formule moet niet zijn $p/n=\text{constant}$.
De passage in het artikel is voor verbetering vatbaar.
• Een van graaf Avogadro's voornamen was Amedeo, niet Amadeo.
• Het gebruikelijke symbool voor het aantal deeltjes is $N$, terwijl $n$ staat voor de hoeveelheid stof (het 'aantal mol').
• De verwijzing moet zijn naar figuur 3, niet figuur 2.
• Het zou duidelijker zijn als de grafiek in figuur 3 (gestippeld) doorloopt tot $V=0$ en tot $T=0$ respectievelijk $n=0$.
Wellicht vindt Jan het volgende een passender voorbeeld?
We hebben een gesloten cilinder. Het volume is verdeeld in twee helften met een tussenschot. In elke helft bevinden zich evenveel gasmoleculen en zijn de druk en temperatuur even hoog. Halen we het tussenschot weg, dan hebben we twee maal het enkele volume en twee maal het enkele aantal deeltjes. Daarom geldt $V/N=\text{constante}$.
Groet, Jaap
