versnelling ISS rond om de aarde

bob stelde deze vraag op 08 april 2026 om 15:29.

Als het ISS een versnelling ervaart van ± 90% van de zwaartekrachtsversnelling hoe wij het hier op aarde ervaren, waarom gaat hij dan niet steeds sneller? 

Als ik aan een versnelling denk, dan denk ik aan iets dat een steeds hogere snelheid krijgt. Maar blijkbaar als iets van richting verandert, krijgt het ook een versnelling ondanks dat de snelheid van het object gelijk is.

Hoe moet ik dat voor me zien?

Ik snap dat het ISS door de centripetale kracht in een baan om de aarde blijft, maar hoe kan hij dan toch een versnelling hebben zonder sneller te gaan?

Reacties

Jaap op 08 april 2026 om 16:13

Dag Bob,
Met een versnelling wordt in het schoolvak natuurkunde bedoeld: de verandering van de snelheid per tijd. Nu is de snelheid een vector. Die heeft niet alleen een grootte, maar ook een richting. Een versnelling leidt tot een verandering van de grootte van de snelheid of de richting van de snelheid of beide.

Laten we de beweging van het ISS om de aarde bij benadering opvatten als een eenparige cirkelbeweging. Eenparig wil zeggen dat de grootte van de snelheid niet verandert, zoals je zegt. De richting van de snelheid is de bewegingsrichting. Die verandert voortdurend, maar blijft steeds langs een raaklijn aan de cirkelbaan.
Zodoende is de versnelling van het ISS de centripetale versnelling. Zonder de centripetale versnelling zou het ISS langs een rechte lijn bewegen, steeds verder van de aarde af.
Zo duidelijk?
Groet, Jaap

Theo de Klerk op 08 april 2026 om 18:26

Een gelijksoortige vraag (en antwoord) vind je ook op https://www.natuurkunde.nl/vraagbaak/98830/planeten

bob op 08 april 2026 om 19:25

@Theo, waarom het ISS om de aarde heen draait of de aarde om de zon is mij volgens mij wel duidelijk. De zwaartekracht trekt aan het iss en zorgt ervoor dat het ISS niet rechtdoor van de aarde af beweegt. De centripetale kracht staat gelijk aan de zwaartekracht.

Ik snap alleen niet precies hoe het komt dat er constant acceleratie is terwijl de snelheid hetzelfde blijft. Wat Jaap vertelt, zoiets had ik al gelezen; snelheid heeft niet alleen een grootte maar ook een richting. Als 1 van de 2 verandert is er sprake van versnellen. Nu is het voor mij makkelijk voor te stellen als dit de grootte van de snelheid is. Maar voor het veranderen van richting niet. Als ik bedenk dat je in een auto rijdt en met dezelfde snelheid een bocht neemt dan heb ik er een beetje een voorstelling bij. Want dan voel je de centripentale kracht. En die kracht moet volgens mij wel ontstaan door F = ma. Maar waar komt precies die acceleratie vandaan. Misschien weet ik mijn vraag niet goed uit te leggen haha.

Theo de Klerk op 08 april 2026 om 20:26

>Ik snap alleen niet precies hoe het komt dat er constant acceleratie is terwijl de snelheid hetzelfde blijft. 

Snelheid verandert alleen als (een deel van) de versnelling in de voortbewegingsrichting is. Zoals bij een optrekkende auto. Bij het ISS, net als planeten om de zon, is er een versnelling LOODRECHT op de bewegingsrichting. Dat betekent dat de grootte van de snelheid (speed) ongewijzigd blijft, maar de richting niet (velocity) waardoor niet rechtdoor wordt gegaan maar wordt afgebogen.

Het hele concept van centripetale kracht is dat die een versnelling loodrecht op de beweging geeft en daarmee een uiteindelijk cirkelvormige afbuiging.

 

>Want dan voel je de centripentale kracht.

Die voel je niet. Je lichaam wil gewoon rechtdoor maar wordt door de wand/veiligheidsriem/stoel weggeduwd, om de cirkelbaan te volgen. Je voelt een schijnkracht - de centrifugale kracht (die je voelt omdat je volgens Newton's 1e wet gewoon rechtuit wilt bewegen maar dit niet wordt toegelaten)

bob op 08 april 2026 om 20:37

Oke, de auto ervaart de centripetale kracht via zijn banden, zeg ik het dan zo goed?
Want als de centripetale kracht, de kracht is die de massa richting het middelpunt duwt moet toch op één of andere manier over gebracht worden op de auto?

Theo de Klerk op 08 april 2026 om 21:29

Banden hebben wrijving met de weg. De weg geeft een reactiekracht op de band (en dus auto) en levert inderdaad de centripetale kracht. Die duwt de band de andere kant op als het zonder verstoring zou willen gaan. Band wil rechtdoor, wrijving duwt hem de cirkelkant op.

Bij ijzel is die wrijving veel minder en glijdt de auto (bijna) rechtuit: geen centripetale kracht voor de bocht.

Als je rechtuit rent dan kun je ineens een duw opzij krijgen. Een duw is een kracht, je lichaam de massa die door de duw een versnelling a = F/m ondervindt. Loodrecht op je bewegingsrichting. De duw doet je afbuigen. In ideale geval verandert je snelheid (speed) niet in grootte, wel in richting (je gaat een andere kant op). Hetzelfde werkt als je een touw om je middel hebt, je kunt wel lopen, maar alleen in een cirkel want het touw trekt (net als duwen van de andere kant) je de cirkel in. 

 

Banden hebben wrijving met de weg. De weg geeft een reactiekracht op de band (en dus auto) en levert inderdaad de centripetale kracht. Die duwt de band de andere kant op als het zonder verstoring zou willen gaan. Band wil rechtdoor, wrijving duwt hem de cirkelkant op.

Bij ijzel is die wrijving veel minder en glijdt de auto (bijna) rechtuit: geen centripetale kracht voor de bocht.

Als je rechtuit rent dan kun je ineens een duw opzij krijgen. Een duw is een kracht, je lichaam de massa die door de duw een versnelling a = F/m ondervindt. Loodrecht op je bewegingsrichting. De duw doet je afbuigen. In ideale geval verandert je snelheid (speed) niet in grootte, wel in richting (je gaat een andere kant op). Hetzelfde werkt als je een touw om je middel hebt, je kunt wel lopen, maar alleen in een cirkel want het touw trekt (net als duwen van de andere kant) je de cirkel in.

 

Plaats een reactie

+ Bijlage

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vraag te beantwoorden.

Ariane heeft tien appels. Ze eet er eentje op. Hoeveel appels heeft Ariane nu over?

Antwoord: (vul een getal in)