waterpas

Rob stelde deze vraag op 24 januari 2019 om 17:39.

Quote
Hoe kan het dat water altijd waterpas is. Als de aarde rond is zou water niet meer waterpas zijn. Of zie ik dat verkeerd.

Reacties:

Theo de Klerk
24 januari 2019 om 18:00
Quote
Dat zie je verkeerd. "Waterpas" is niet recht maar krom. Alleen zo weinig krom dat het recht lijkt.
Het water volgt de kromming van de aarde. De straal daarvan is zo groot (6371 km) dat op het oppervlak ervan alles recht lijkt binnen de paar kilometer die we kunnen overzien.
Maar het water volgt de aarde doordat de aardse zwaartekracht het water als het ware tegen het oppervlak plakt. Anders zou de Stille Oceaan (of Pacific) op de andere kant van de aarde nooit op het aardoppervlak kunnen liggen. Op dezelfde manier is de Afsluitdijk ook niet recht maar buigt met de aarde mee. Net zoveel als het water waardoor langs de hele dijk de waterhoogte (tov de dijk) hetzelfde is. Maar het uiteinde in Noord-Holland ligt niet op dezelfde hoogte ten opzichte van een kaarsrechte lijn als het uiteinde in Friesland. Wel op dezelfde hoogte ten opzichte van het massamiddelpunt van de aarde.

Zie ook https://www.natuurkunde.nl/vraagbaak/33801 (beetje door de onzinnige platte aarde aanhangercommentaren heenkijken)
ruud
24 januari 2019 om 19:16
Quote
De afsluitdijk moet idd krom liggen net als een wiel om een velg. Het plan dat ik en enkele vrienden hebben is om op de afsluitdijk enkele experimenten met een laser te gaan doen om - hopelijk- aan te tonen dat deze niet horizontaal ligt maar meekromt met het water dat er aan weerszijden langs ligt . De dijk steekt over bijna zijn gehele lengte aan de kant van de waddenzee 7,5 meter boven het water uit . Leuk experiment , maar we willen minimaal 5 kilometer horizontaal meten ( een kleine 2 meter verval van de aarde ) en dat valt in de praktijk ws nog niet mee .
Jan van de Velde
24 januari 2019 om 19:29
Quote

ruud plaatste:

we willen minimaal 5 kilometer horizontaal meten ( een kleine 2 meter verval van de aarde ) en dat valt in de praktijk ws nog niet mee .
2 meter op 5000 betekent een hoek van 0,0229°. Bij het boren van tunnels halen ze dat soort nauwkeurigheden makkelijk. Maar in de open lucht denk ik dat je wel degelijk goed je dag en moment zult moeten uitzoeken.

Groet, Jan
bart
09 april 2019 om 11:06
Quote
Weet iemand of deze kromming van het water rond de aarde ooit al eens eerder is aangetoond middels empirisch wetenschappelijk onderzoek zoals hierboven genoemd ?
Jan van de Velde
09 april 2019 om 13:23
Quote
Het punt is dat al 400 jaar elke zeeman dat regelmatig proefondervindelijk bevestigt. Door stomweg met een telescoop (apparatuur) de zee af te turen. Dat ding is 400 jaar geleden uitgevonden.
bart
10 april 2019 om 22:37
Quote
Maar bestaat water dat zuiver waterpas is dan helemaal niet ? 
Theo de Klerk
10 april 2019 om 22:46
Quote
Per definitie is water waterpas.
Maar als je bedoelt "helemaal recht" - nee. Het buigt met de aarde mee.
ruud
14 augustus 2019 om 14:39
Quote
Ik heb een laserstraal uitgezonden over 3 km op kniehoogte over het water . Een vriend stond op 3 km afstand tot het water aan kniehoogte  en die kon ik niet op kniehoogte raken maar pas op hoogte van zijn borst ( ongeveer 70 centimeter hoger ). De test moet nog wel keer over omdat de camera het liet afweten(  lege batterij :) )
isaak
21 november 2019 om 05:49
Quote
Water kromt mee met aarde en dat is 7.85 centimeter voor eerste kilometer. Elke kilometer erbij moet je kwadrateren , dus bijvoorbeeld voor 10 kilometer is dat 10x10 x 7.85 = 7.85 meter verval . Dit klopt behoorlijk goed als ik dat test over water. Heb eiland met vuurtoren gefilmd op 20 kilometer afstand en het eiland van 40 meter hoog was nog maar een klein stukje van te zien. 
Theo de Klerk
21 november 2019 om 08:51
Quote
Over de kimduiking is al eens eerder uitgebreid gesproken (https://www.natuurkunde.nl/vraagbaak/33801) alvorens de discussie is gestopt (door de moderator) toen "flat earth" posts de overhand kregen met voor deze vraagbaak onzinnige bijdragen.  

Niet alleen "zakt" het oppervlak van de aarde naar mate je verder weg gaat, maar alles op dat oppervlak helt ook steeds verder naar achteren (vanuit jouw gezichtspunt lijkt het te gaan liggen).
Je kunt niet blijven kwadrateren want na een "duik" van meer dan 90 graden (bijv. van noordpool over de evenaar heen) is een voorwerp nooit te zien omdat het meer dan 90 graden gedraaid is.
Isaak
21 november 2019 om 09:21
Quote
Nee snap ik maar op zo'n kleine afstand klopt het nog aardig dat kwadrateren.  Er is ook een earth curvature calculator ( Google) die rekening houdt met de hoogte van kijken. Nogmaals iedereen kan zo'n test zelf uitvoeren en je zult zien dat er grote stukken van de onderkant uit zicht verdwijnen die goed kloppen met een berekening van wat er wegvalt op de aarde als gevolg van kromming . 
Theo de Klerk
21 november 2019 om 10:30
Quote
Voor de "echte" hoogte daling voor elke km die je vanaf je standspositie zou weglopen (langs het oppervlak (de kromming) van de aarde): zie bijgaande berekening. Die met de earth curvature calculator (nooit gezien/gebruikt) zal overeenstemmen.



Voor kleine afstanden vanaf je gezichtspunt (kleine hoek β) kun je de kwadratische methode wel toepassen, omdat

cos x = 1 - x2/2 + x4/4! -  ...

(als x de hoek in radialen is) zodat de gebruikte hoogteverliesformule aanvankelijk met bovenstaande reeks te versimpelen is tot

h = 6370 ( 1 - 1 + x2/2) = 3185 x2
en 1 km verwijderen komt dan overeen met x = 8,99.10-3 graden = 1,6.10-4 radialen zodat voor de eerste kilometer de daling dan ongeveer
h = 3185 .(1,6.10-4)2 km = 7,8 cm is (conform de "precieze" berekening).

Voor 2km heb je 2x de hoek, dus 22=4x zo grote daling, voor 3 km 9x etc

Daarmee is het genoemde laser experiment redelijk verklaard binnen de nauwkeurigheidsmarges: gemeten is dat op 3 km afstand een hoogteverschil van ca. 70 cm wordt vastgesteld. Theoretisch zou dit van 7,8 x 32 = 7,8 x 9 = 70,2 cm zijn.
isaak
21 november 2019 om 18:12
Quote
Mooie uiteenzetting , dank Theo . 

Plaats een reactie:


Bijlagen:

+ Bijlage toevoegen

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vraag te beantwoorden.

Ariane heeft vijftien appels. Ze eet er eentje op. Hoeveel appels heeft Ariane nu over?

Antwoord: (vul een getal in)