Nachtverlaging kamerthermostaat
Lucas stelde deze vraag op 12 november 2026 om 19:44.Als delta T tussen binnen en buiten 20 graden is. Voor het gemak 0 graden buiten en 20 graden binnen.
Ik zou geen nachtverlaging van 10 uur toepassen, dan is mijn warmteverlies: 20 x 10uur = 200 denkbeeldige energie-eenheden.
Nu pas ik een nachtverlaging toe van 2 graden, precies na 10 uur is de de temperatuur gezakt tot 18 graden.
Mijn warmteverlies zal volgens mij dan ongeveer: (20+18) /2 x 10uur = 190 denkbeeldige energie-eenheden zijn. Maar, die 190 eenheden moet ik terugstoken met 10% minder rendement. 190 / 0,9 = 211 eenheden.
In dit voorbeeld zou een nachtverlaging dus juist meer gas kosten.
Het volgende voorbeeld doen we precies hetzelfde, maar dan een nachtverlaging van 5 graden in een slecht geisoleerde woning.
(20+15) / 2 x 10uur / 0,9 = 194 eenheden.
In dit voorbeeld zou een nachtverlaging wel nut hebben.
Ik weet dat dit veel te simpel gerekend is. Afkoeling verloopt niet lineair, je hebt naast geleiding ook nog warmtestraling enz.
Maar betekent dit wel het bij een goed geisoleerde woning dus minder bespaard, of misschien zelfs minder rendabel is? Of zou een nachterlaging toch altijd moeten lonen?
Reacties
dag Lucas,
Je zegt hier eigenlijk dat het huis 20 eenheden warmte verliest elk uur, en die moet je dus bijstoken.
20 E/h (E = energie-eenheid)
Nou ga je een nachtverlaging toepassen: dan stook je dus NIET totdat je de 18 graden bereikt.
Daar doet het huis 10 uur over zonder kachel? Dan is het huis inderdaad, vereenvoudigd gerekend, 190 E aan warmte kwijtgeraakt
Maar dan komt de grote veronderstelling: "die 190 eenheden moet ik terugstoken met 10% minder rendement."
Dat hangt vooral af van de vraag hoeveel haast je daarmee hebt, de snelheid van je verwarmingssysteem + allerlei ketel-instellingen. Een gasketel die kouder retourwater ontvangt condenseert beter en gooit minder warm rookgas (en dus minder energie) naar buiten. En dat opwarmen kan vaak zonder haast: de lucht wordt vlot genoeg terug warm om je ontbijtje naar binnen te werken (met radiatoren tenminste, NIET met vloerverwarming) en je kunt er makkelijk weer tien uur over doen om je "massa" van muren, vloer, plafonds op te warmen als warmtebatterij voor de volgende nachtverlaging. Daarbij wellicht geholpen door een winterzonnetje, en een gewoonlijk hogere dagtemperatuur dus kleinere ΔT. Maar gesteld een constante etmaaltemperatuur buiten, dan heb je dus 20 uur lang maar 20 x 19 = 380 E warmteverlies gehad, wat bij doorstoken 400 geweest zou zijn.
Verwarming met een airco: als je met instellingen rustig opbouwt van 18 naar 18,5 naar 19 naar 19,5 naar 20 zodat íe altijd maar een half graadje "gebrek" merkt dan gaat'ie niet jagen en gaat opwarmen niet erg ten koste van zijn COP. De bewoner merkt continu circulerende warme lucht en heeft geen kougevoel.
Zelf verwarmen wij hier met de airco. Dit is eht verbruik van vandaag:
buiten minimum 2 max 8 , niet veel wind, ¾ bewolkt.
Ergens rond half acht is hij gestart, bij 17 in de kamer, en hij mag opbouwen naar 19. Tot een uur of negen moet hij best harder dan gemiddeld werken, COP zal niet toppie zijn. Maar zoals je ziet zou in mijn huis het alternatief heel de nacht doordraaien met gemiddeld 300 watt geweest zijn. Nu heb ik 8½ x 0,3 = 2,5 kWh bespaard, en wellicht een halve kilowattuur ingeleverd in de ochtend. Resultaat 2 kWh, totaal verbruik nu 5 ipv 7 kWh. Scheelt toch ruim een kwart. Maar, we hebben een redelijk (na)geïsoleerd 1970 hoekhuis met aardig wat massa, zijn niet kouwelijk aangelegd, én ik ben veel met energie bezig, dus ik onderzoek en pruts en meet totdat het naar mijn zin draait.
Met een lucht-waterwarmtepomp is dat wat moeilijker, omdat daar héél het systeem nog tussen zit, inclusief de kamer zelf, voordat de thermostaat (en ook de bewoner) wat opmerkt. Een regelsysteem (en ook die bewoner) heeft dan gauw de neiging méér te willen en dat gaat snel ernstig ten koste van de COP. 12 uur rustig doorpruttelen komt dan gauw gunstiger uit dan 10 uur niks doen en 2 uur "vol gas".
Vloerverwarming is zó traag dat áls je al wat met nachtverlaging zou willen je bijna volledig voorspellend en in tegenfase moet gaan stoken. Ondoenlijk, dus rustig op een laag pitje zijn werk laten doen.
Een HR-gasketel kan prima omgaan met een nachtverlaging als je maar weer niet te snel wil opwarmen 's morgens (bewoner) en de ketelinstellingen voorkomen dat hij daarvoor zijn aanvoertemperaturen naar 80 °C of zo gooit en dus een uur lang bij wijze van spreken de vonken uit de schoorsteen vliegen.
Een huis met weinig massa (houten vloeren) koelt snel af maar warmt ook makkelijk weer op. Nachtverlaging is dan vrijwel altijd zeer zinvol.
Maar het is een ingewikkelde combinatie van de bouw van het huis, de snelheid waarmee je terug omhoog wil, de bewoner (die toch maar een naar de thermostaat loopt en die twee graden omhoog gooit zodat het wat sneller opwarmt), soort verwarmingssysteem, de instellingen daarvan.
Juist door de (wensen van de) bewoner is het allemaal niet zo strak begrensd. Overwegend zul je bij een vloerverwarming of bij een lucht-waterwarmtepomp, maar helemaal bij een combinatie daarvan, beter geen nachtverlaging toepassen. In een erg goed geïsoleerd huis levert het op zijn best heel weinig op want je gebruikt sowieso al heel weinig. In veel andere gevallen, mits correcte instellingen, wel.
Wat voor jouw huis (en huishouden!) het gunstigst is is een kwestie van proberen. Koop een p1-meter systeem, bijvoorbeeld homewizard, dan kun je je verbruik in de tijd volgen. Hou ook het weer bij. Zie je dan een paar dagen aankomen met vrijwel identieke omstandigheden (temperatuur, wind, nattigheid, evenveel thuis) , probeer dan eens een nacht mèt en een nacht zónder verlaging.
Ik ken ook iemand die een "nacht"verlaging instelt tot drie uur 's middags. Daar hangt een infraroodplaat boven de ontbijttafel :) en daarna vertrekken ze naar hun werk.
Groet, Jan