Elektrische gitaar schakeling potmeter

Sahar stelde deze vraag op 09 mei 2026 om 18:02.

Hoi, ik was bezig met het examen 2019 tijdvak 2, en ik kom maar niet uit opgave 9. Ik snap de schakeling niet zo goed, dus snap ook niet waarom (volgens de uitwerkbijlage) dat de schuifknop naar links moet. 

Reacties

Pieter Kuiper op 09 mei 2026 om 21:04

Dag Sahar

wanneer de draaiknop zover als het gaat rechtsom (R) gedraaid is, zijn de aansluitingen "naar versterker" parallel aan de uitgangsspanning van het element en dan krijgt de versterker dezelfde elektrische spanning en dat geeft dan de maximale geluidssterkte.

Bij zover mogelijk linksom zijn de versterkeraansluitingen vrijwel kortgesloten met elkaar. De spanning is dan erg laag, zo goed als nul. Er komt geen geluid uit de versterker.

Daartussenin werkt de draaiknop als een spanningsdeler, een deel van de uitgangsspanning van de gitaar staat op de versterker aansluitingen.

Als je niet eerder zo'n draaiweerstand (een potentiometer) gezien hebt is het een beetje moeilijk in tekst uit te leggen. Vraag gerust, dan zoek ik wat afbeeldingen.

Sahar op 10 mei 2026 om 08:06

Hoi Pieter, 

 

Ik vraag me gewoon af hoe hij parallel staat? Ik snap het wel (tegenover elkaar) maar iets in me zet hey, hij gaat aan de kant waar de spanningsdeler hem deelt gewoon verder, dus is het niet gewoon in serie? Als je hem naar rechts doet is hij parallel aan de weerstand, maar hoe is hij parallel aan het versterkingselement?

Jan van de Velde op 10 mei 2026 om 09:33

dag Sahar,

Er zijn twee stroomkringen. Even getekend voor een moment waarop de stroom linksom door de schakeling gaat: 

 

De versterker staat dus in serie met het bovenste deel van de potentiometer, en parallel aan het onderste deel. 

Groet, Jan

Theo de Klerk op 10 mei 2026 om 10:30

Als het iets anders tekent valt misschien het kwartje? Het geel ge-highlighte geel van de potentiometer is het deel dat parallel staat aan de versterker. Heel weinig of heel veel. En bij parallelle paden geldt dat het spanningverschil tussen de uiteinden gelijk is.
Een kleine weerstand zal een klein verschil geven, een grote weerstand een groot spanningsverschil.

(Spanningsbron is getekend als gelijkstroombron - dat kan (en zal in de praktijk) ook een wisselstroombron zijn)

Pieter Kuiper op 10 mei 2026 om 10:44

Hoi Sahar

Als aanvulling op de tekening van Jan:

Deze figuur laat zien hoe de potentiometer werkt in de symbolische weergave van de schakeling. Er zit in de potentiometer een koolbaan met een bepaalde weerstand (bijvoorbeeld 10 kΩ). Daarover loopt een sleepcontact (wiper). Die verdeelt die weerstand in twee delen R1 en R2.

Als je de potentiometer helemaal rechtsom draait, is R1 gelijk aan nul. Dan is het signaal naar de versterker gelijk aan de spanning van het pick-up element. 

En helemaal linksom heb je R2 = 0. Dan is dus helemaal geen elektrische spanning tussen die aansluitingspunten en dan geeft de versterker geen geluid.

Kun je nu zien hoe deze schakeling werkt?

Sahar op 10 mei 2026 om 12:46

Hai Pieter en Jan,

Ja! Heel erg bedankt, de plaatjes hielp enorm veel!

Plaats een reactie

+ Bijlage

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vraag te beantwoorden.

Roos heeft tien appels. Ze eet er eentje op. Hoeveel appels heeft Roos nu over?

Antwoord: (vul een getal in)