De opgave 'Radioactief Saharastof ongevaarlijk' van redactie Exaktueel geeft aanleiding tot enkele kanttekeningen.
https://www.natuurkunde.nl/opdrachten/3987/radioactief-saharastof-ongevaarlijk
In de opgave staat een koppeling met een artikel in NRC van 31 januari 2025 en met een onderzoeksartikel op
https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adr9192

Boven vraag j van de opgave staat: 'Daarmee berekenen ze dat dat door een mens op 15 maart binnengekregen dosis tussen 77 en 540·10^-12 mSv lag.'
Vraag j luidt 'Laat hiermee door een beredeneerde schatting zien dat de genoemde dosis klopt.'
In het Antwoord op vraag j staat 'En de ontvangen dosis ligt dan tussen 10 en 70 maal 10^-6 x 7·10^-9 Sv'.
In het onderzoeksartikel onder Figure 5 wordt dit echter niet een 'dosis' genoemd. De waarde is verkregen via de 'inhalation dose conversion' (effective dose coefficient $e$, ICRP Publication 119, Table A.1) waarmee een activiteit $A$ wordt 'omgerekend' naar een effectieve dosis $E$. Anders dan een 'dosis' $D$ is de genoemde waarde dus inclusief de gevoeligheid voor de soort en energie van de straling van het Cs-137 en inclusief de mate waarin inhalatie leidt tot een stralingsrisico voor het hele lichaam.

In het Antwoord op vraag j staat: 'En de ontvangen dosis ligt dan tussen 10 en 70 maal 10^-6 x 7·10^-9 Sv, d.w.z tussen 70 en 490 maal mSv. Klopt.'
Gelukkig klopt dit niet voor de stralingsbelasting door inhalatie op een dag. Een effectieve dosis van 70 mSv is al 70 maal de wettelijke dosislimiet van 1 mSv in een heel jaar in Nederland.
De ondergrens is

Groet, Jaap