Radondochters

Lisa stelde deze vraag op 14 maart 2026 om 14:40.

Hoi!

 

Ik snap bij de vraag en dan c) niet hoe je de energie moet berekenen.

Bedankt voor de hulp alvast!

 

 

Reacties

Theo de Klerk op 14 maart 2026 om 15:42

Vraag c van wat? Bijvoegen van opgave of een link ernaar helpt. We zijn niet helderziend.

Jaap op 14 maart 2026 om 15:46

Dag Lisa,
Aannemelijk gaat het om  de laatste vraag van de opgave 'Radondochters', centraal examen vwo 2011, tijdvak 2,
https://www.natuurkunde.nl/opdrachten/472/radondochters-vwo-22011-opg5

Om de geabsorbeerde dosis (stralingsdosis) $D$ als gevolg van de alfastraling te berekenen, moet je weten hoeveel energie de longen van alfadeeltjes absorberen.
In de tabel van de opgave staat hoeveel kernen van de interessante radondochters in de longen achterblijven na inademing van een kubieke meter lucht.
Volgens de figuur van de opgave zijn het hiervan alleen Po-218 en Po-214 die een alfadeeltje uitzenden.

Een alfadeeltje van Po-218 heeft een energie van $5,998\,\text{MeV}$ (Binas 25A).
De longen absorberen van deze alfa's een energie


Na verloop van tijd vervallen alle kernen Po-218 (via tussenstappen zonder alfa's) tot Po-214.
Dit zijn $2,6\cdot10^4$ kernen Po-218 plus $2,3\cdot10^5$ kernen Pb-214 plus $1,7\cdot10^5$ kernen Bi-214. Samen $4,26\cdot10^5$ kernen Po-214.
Een alfadeeltje van Po-214 heeft een energie van $7,68\,\text{MeV}$.
De longen absorberen van deze alfa's een energie

Kun je hiermee verder?
Groet, Jaap

Lisa op 14 maart 2026 om 15:51

Heel erg bedankt Jaap! Die bedoel ik inderdaad!
Theo de Klerk heeft kennelijk zijn dag niet.... helderziend, wie verzint dat??

Jaap op 14 maart 2026 om 16:04

Dag Lisa,
Los van de vraagbaak en natuurkunde.nl ben ik beschikbaar om bijles te geven aan gemotiveerde leerlingen in de bovenbouw van het vwo. Gratis, via telefoon en internet. Als je dit misschien wilt, kun je het hier laten weten.
Groet, Jaap
twintig jaar ervaring als natuurkundedocent tot met het centraal examen vwo

Lisa op 14 maart 2026 om 16:19

Bedankt voor uw aanbod!! Maar mijn examens beginnen binnenkort dus ik zal/moet me wel redden (hoop ik ..) 

Theo de Klerk op 14 maart 2026 om 16:25

Lisa

Heel erg bedankt Jaap! Die bedoel ik inderdaad!
Theo de Klerk heeft kennelijk zijn dag niet.... helderziend, wie verzint dat??

Mijn dag is prima. Maar je vraag is dusdanig onduidelijk (d.w.z. naar wat refereer je eigenlijk?) dat ik geen antwoord geven kan zonder meer context. Maar Jaap kent gelukkig veel examenvragen qua titel en kon die link wel leggen - en je van antwoord voorzien. Iedereen blij. En ik nog steeds niet helderziend.

Jaap op 14 maart 2026 om 16:25

Dag Lisa,
In de tijd tot het centraal examen vwo op 11 mei is examentraining beschikbaar.
Groet, Jaap

Lisa op 14 maart 2026 om 16:26

Weet u trouwens hoeveel punten die vraag was?

Lisa op 14 maart 2026 om 16:29

Mijn dag is prima. Maar je vraag is dusdanig onduidelijk (d.w.z. naar wat refereer je eigenlijk?) dat ik geen antwoord geven kan zonder meer context. Maar Jaap kent gelukkig veel examenvragen qua titel en kon die link wel leggen - en je van antwoord voorzien. Iedereen blij. En ik nog steeds niet helderziend.//

 

Ik vond het een bijzondere opmerking want ik snap zelf ook wel dat je niet helderziend bent en ik ben een mens en maak ook wel eens fouten, en zo nu ook door de vraag er niet bij te zetten, kan gebeuren!

Theo de Klerk op 14 maart 2026 om 16:39

Je kunt oude examens bekijken op www.examenblad.nl voor de laatste tien jaar. Oudere examens zijn daar tegenwoordig niet meer te zien. Dan moet je bij https://nvon.nl/ zijn - tabblad "examens" https://nvon.nl/examen. In geval van jouw vraag https://nvon.nl/examen/examen-2011-2-vwo-natuurkunde-pilot. Vraag c heeft dan 4 punten (aantal punten vaak gerelateerd aan aantal stappen die nodig zijn voor een antwoord).

Jaap op 14 maart 2026 om 16:42

Dag Lisa,
Voor een volledig en juist antwoord krijgt de leerling 4 scorepunten.


De oudere centrale examens (met een ander examenprogramma en een andere syllabus voor het centraal examen) kun je met het correctievoorschrift vinden op
https://nvon.nl/
via Les & examen, EXAMENS, Filter.
Sorteerbaar op onderwerp is ook veel te vinden op
https://natuurkundeuitgelegd.nl/examenopgaven.php
Groet, Jaap

Lisa op 14 maart 2026 om 16:44

Bedankt!

 

Nog een vraagje: waarom kan ik niet per dochterkern de energie uitrekenen (voor Po-218 bijv: 5,99810^6 1,60210^-19 * 2,6*10^4) en dat dan plus elkaar. Als u begrijpt wat ik bedoel? 

Jaap op 14 maart 2026 om 16:57

Dag Lisa,
De hierboven berekende energie, IS de energie per soort dochterkern.
Er wordt alleen gevraagd naar de geabsorbeerde dosis als gevolg van alfastraling.
De enige kernsoorten die in deze situatie alfa's uitzenden, zijn Po-218 en Po-214.
Je moet de energie van de bètastraling van de andere kernsoorten dus niet meetellen.

In de noemer van de breuk in het antwoordmodel staan twee termen (met + ertussen).
De eerste term is de alfa-energie van het Po-218 zelf, zoals je schrijft om 16.44 uur.
De tweede term is de alfa-energie van het Po-214, inclusief de kernsoorten uit de tabel die later Po-214 zijn geworden.
Zo duidelijk?
Groet, Jaap

Lisa op 14 maart 2026 om 17:03

Ja ik snap het bijna alleen: in de tabel staat bij Po-214 wel dat zich ongeveer 0 kernen zich in de ruimte bevindt dus 0 energie, toch?

Jaap op 14 maart 2026 om 17:17

Dag Lisa,
Nee, we kunnen niet zeggen 'in de tabel staat bij Po-214 wel dat zich ongeveer 0 kernen zich in de ruimte bevindt dus 0 energie' van alfadeeltjes uitgezonden door Po-214.

Volgens de tabel zijn zowat nul kernen Po-214 aanwezig. Maar ze zijn wel ontstaan uit Bi-214 en ze vervallen naar het stabiele Pb-210 onder uitzending van een alfadeeltje. Dus de

is de geabsorbeerde alfa-energie van Po-214.

Trouwens, leg eens uit waarom zijn er zowat nul kernen Po-214 aanwezig? Onderweg naar het stabiele Pb-210 ontstaat wel degelijk de alfastraler Po-214.
Groet, Jaap

Plaats een reactie

+ Bijlage

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vraag te beantwoorden.

Noortje heeft vijftien appels. Ze eet er eentje op. Hoeveel appels heeft Noortje nu over?

Antwoord: (vul een getal in)