Dag Lucas,
Als we de aarde en de baan van het ISS vanuit een punt in de ruimte bekijken, zien we dat het ISS ongeveer langs een cirkelvormige baan beweegt. Volgens de eerste wet van Newton is er een kracht nodig om van een rechte baan af te wijken. Dat is de gravitatiekracht van de aarde op het ISS. Deze kracht speelt de rol van middelpuntzoekende (centripetale) kracht en zorgt ervoor dat het ISS niet langs een rechte baan steeds verder van de aarde af beweegt, maar steeds 'naar de aarde toe valt'. Omdat er ter plaatse nauwelijks luchtweerstand is, kun je dit een vrije val noemen.
Samen met de voorwaartse beweging 'valt het ISS voortdurende om de aarde heen'. Zo komt het dat het ISS in een baan om de aarde blijft bewegen.
Een astronaut in het ISS vertelt een ander verhaal. Zij ervaart een kracht van het middelpunt van de aarde af: een middelpuntvliedende (centrifugale) kracht. Dat noemen we een schijnkracht, omdat er geen fysische basis voor is: geen duwende massa of katapult of zoiets.
De middelpuntvliedende kracht is ook de schijnkracht waardoor een motorrijder ervaart dat hij 'de bocht uit geduwd wordt' en de neiging heeft om rechtdoor te rijden.
Groet, Jaap
