Diepte zien

Onderwerp: Overige onderwerpen

Deel 6 uit het thema Perceptielessen...


Om terug of verder te gaan binnen de lessenreeks van perceptie, klik op de pijl van het uitklapmenu onderaan deze bijles en kies de les van jouw keuze.

 

Twee ogen

Misschien heb je al ontdekt dat het heel lastig is om met één oog gesloten van een trap af te lopen. Je hersenen hebben de informatie van beide ogen nodig om deze moeilijke beweging goed uit te voeren. Houd ook eens een potlood op 30 cm verticaal voor je gezicht. Knijp eerst je ene oog dicht en daarna het andere.

  Om over na te denken...
- Wat verandert er in wat je ziet als je het potlood verder van je gezicht houdt?
- Waarom verandert wat je ziet?

Hoe komt het dan dat je met twee ogen zo goed diepte kunt inschatten?

Je kunt diepte (stereoscopisch) zien als je ogen maar twee verschillende beelden krijgen aangeboden. Het is al heel lang bekend dat je dat ook met twee tekeningen kunt doen. In de 16e eeuw werden er al zulke tekeningen gemaakt. Later, toen de fotografie was uitgevonden werd het makkelijke om goede stereobeelden te maken. Als je twee foto's maakte, met de camera ongeveer 6 cm verschoven, kon je met een stereokijker diepte zien.

Holmes kijker
Holmes kijker met daarin stereofoto's. Bron: Wikimedia Commons.

Een andere techniek om 3D te zien, wordt gebruikt bij de anaglyphen. Je hebt dan een speciaal rood/groen brilletje nodig. Het beeld voor je éne oog wordt bekeken door het rode glas en het beeld voor het andere oog door het groene glas.

Ook de NASA maakt 3D plaatjes: deze is van het oppervlak van de planeet Mars. Bekijk hem met een rood/groen brilletje.
Ook de NASA maakt 3D plaatjes: deze is van het oppervlak van de planeet Mars. Bekijk hem met een rood/groen brilletje.
En bij het onderzoek naar verschillende landschappen uit satellietfoto's: dit oppervlak is veel beter te beoordelen in 3D.
En bij het onderzoek naar verschillende landschappen uit satellietfoto's: dit oppervlak is veel beter te beoordelen in 3D.

Wil je zelf zulke foto's maken, dan kun je dat op twee manieren doen: met één camera en dan twee opnames (op de juiste tussenafstand) maken of met één stereocamera. Vroeger was dat best lastig om zulke foto's te maken.

Twee gekoppelde digitale camera's waarmee je stereofoto's kunt maken. Bron: Wikimedia Commons.
Twee gekoppelde digitale camera's waarmee je stereofoto's kunt maken. Bron: Wikimedia Commons.

Nu kun je hiervoor natuurlijk ook twee smartphones gebruiken waarmee je op de juiste tussenafstand twee foto's maakt.

  Om over na te denken...
- Welk deel van het beeld ziet het oog met het rode glas, het rode of het groene deel?
- Waarom gaat dit trucje niet op bij foto's met veel kleuren?
- Waarom heb je soms een dubbele camera nodig?
Dit is toch écht een vlakke afbeelding op je beeldscherm. Waarom denk je eigenlijk dat dit figuurtje omhoog en omlaag loopt...?
Dit is toch écht een vlakke afbeelding op je beeldscherm. Waarom denk je eigenlijk dat dit figuurtje omhoog en omlaag loopt...?

Een bijzondere illusie is de 'Ames' kamer. De kamer lijkt wel gewoon rechthoekig te zijn, maar eigenlijk heeft deze de vorm van een trapezium. Maar vanuit de hoek waarvan je de kamer bekijkt lijkt het dus een rechthoekige kamer zien.

De Ames-kamer waarin de personen A en B staan, heeft de vorm van een trapezium. Maar vanuit het gezichtspunt (viewing point) lijkt de ruimte gewoon rechthoekig. Hierdoor lijkt persoon A op de oranje stip te staan, waardoor deze kleiner lijkt dan persoon B. Bron: Wikimedia.
De Ames-kamer waarin de personen A en B staan, heeft de vorm van een trapezium. Maar vanuit het gezichtspunt (viewing point) lijkt de ruimte gewoon rechthoekig. Hierdoor lijkt persoon A op de oranje stip te staan, waardoor deze kleiner lijkt dan persoon B. Bron: Wikimedia.

Hetzelfde effect van vertekening zie je hier.

Welk blokje is het grootst?
Welk blokje is het grootst?

Eén van de onderzoeken van Raymond gaat over de manier waarop onze hersenen diepte kunnen interpreteren. Maar op zijn website vind je ook een onderzoek naar 3D zien.