Icon up Overzicht

Nieuwe richtlijn straling zendmasten (Exaktueel)

Onderwerp: Thermische processen

Een opgave van de redactie van Stichting Exaktueel. Op basis van artikelen in de media worden opgaven gemaakt die aansluiten bij het natuurkunde-onderwijs in het voortgezet onderwijs.

In 2020 wordt het nieuwe mobiele 5G-netwerk ingevoerd. De naam staat voor vijfde generatie. Tegelijkertijd worden ook de richtlijnen voor de stralingsinvloed van mobiele netwerken aangepast, die uit 1998 stammen. Dat deze twee processen samenvallen is toeval, zegt - in de NRC van 15 juni 2019 - Eric van Rongen, de voorzitter van de commissie die voor de nieuwe normen verantwoordelijk is.

Feit is dat er in de samenleving veel verhalen de ronde doen over de mogelijke gevaren van 5G.

a) Zoek drie beweringen op die gedaan worden over de gevaren van 5G.

 De krant stelt: “De blootstellingslimiet voor het algemene publiek is vastgesteld op 1/50ste van het vermogen dat nodig is om het lichaam met 1 graad Celsius op te warmen”.

b) Van welke factoren hangt de opgevangen energie tijdens het verblijf binnen het bereik van een zendmast af? Noem er twee.

Neem aan dat iemand zich gedurende tien minuten binnen het bereik van een 5G-zendmast bevindt.

c) Maak een beredeneerde schatting van de orde van grootte van het door het lichaam ontvangen stralingsvermogen.

Van Rongen vindt de angst begrijpelijk: “De eerste gedachte bij het woord straling is vaak negatief: gammastralen, röntgenstralen, de stralingsvormen die zoveel energie bevatten dat ze schade aan het DNA kunnen aanbrengen en daarmee ziektes als kanker veroorzaken".

In Nederland komt 5G op de frequentiebanden van 700, 1800 en 2100 MHz; in 2022 komt daar de frequentie 3,5 GHz bij. Wifi werkt nu al op 5 GHz. Straling van deze frequenties dringt niet door de huid.

Sommige mensen die er toch beducht voor zijn, hullen zich in huis zo veel mogelijk in metaalfolie en dragen een zogenaamd 5G-onderbroek.

d) Vergelijk de energie van de fotonen van wifi met die van gammastraling en röntgenstraling.

e) Zoek op wat de leverancier van 5G-onderbroeken zegt over hun werking.

Er zijn ook richtlijnen voor de sterkte van de zender: “Zendmasten mogen 28 volt per meter uitstralen (voor frequenties tot 400 MHz) of 61 volt per meter (voor frequenties tussen 400 MHz en 300 GHz).”

f) Welke grootheid hoort bij de eenheid volt per meter?

g) Laat door afleiding zien dat 1 V/m hetzelfde is als 1 N/C.

g)  Bereken de orde van grootte van de golflengte bij 400 MHz. 

Zijn er andere schadelijke effecten? Van Rongen noemt microhearing: als je heel dicht bij een zendmast staat kun je een zoemend of klikkend geluid horen. Het is niet bewezen dat dit schadelijk is. Dan zijn er mensen die menen elektrogevoelig te zijn. Zij klagen over hoofd-, spier- en gewrichtspijn, hartritmestoornissen, huidproblemen, moeheid en concentratieproblemen.  Volgens Van Rongen ligt de straling die zij ondervinden ver beneden de blootstellingslimieten. Alle wetenschappers zijn het volgens hem erover eens dat de elektromagnetische straling waarmee wij onszelf binnenshuis omringen – van mobiele telefoons, wifi en elektronische apparaten  – veel sterker is dan die van het 5G-netwerk buitenshuis.

i) Wat vind jij dat de overheid zou moeten doen: de  zorgen serieus nemen en eerst verder onderzoek doen en/of eerst de aandacht richten op voorlichting aan het grote publiek?

Het huidige 4G-netwerk in Nederland is het snelste van Europa. Toch vindt de overheid invoering van 5G nodig.

j) Welke redenen vind je voor overschakelen op 5G?