Icon up Overzicht

The Iceman

Onderwerp: onderzoek doen, thermische processen, overige onderwerpen

Deze opgave komt uit de lesmethode Pulsar (3e editie) Natuurkunde 4 vwo leerboek, uit het hoofdstuk Energie omzetten. Uitgeverij: Noordhoff Uitgevers bv.

Wim Hof is 'The Iceman'. De Nederlander kan extreme kou doorstaan zonder onderkoeld te raken. Hij heeft vele malen het Guinness Book of Records gehaald. Zo beklom hij blootvoets besneeuwde bergen met alleen een korte broek aan. Op de Noordpool zwom hij 50 m onder het poolijs door, gekleed in een zwembroek. In 2009 beklom hij, alweer in alleen een zwembroek, de 5892 m hoge Kilimanjaro bij -15 C. Wetenschappers onderzoeken waarom hij tegen deze lage temperaturen bestand is. Temperaturen waarbij anderen al lang onderkoeld zouden zijn. Langdurige training is een belangrijke factor, maar de echte oorzaak is nog niet gevonden.

Figuur 1: Boek over Wim Hof, The Iceman

Vraag a. Noem enkele manieren waarmee je lichaam voorkomt dat je onderkoeld raakt.

Vraag b. In figuur 1 zie je 'The Iceman' zitten mediteren in de sneeuw. Waarom raak je zo eerder onderkoeld dan als je beweegt?

Om in leven te blijven heb je energie nodig, die je uit je voedsel haalt. Je lichaam heeft die energie nodig om bijvoorbeeld nieuwe bouwstoffen te maken en je spieren te laten bewegen. Dit proces van omzettingen heet de stofwisseling. Bij elke omzetting komt warmte vrij. Deze warmte zorgt voor de constante temperatuur van je lichaam. Ook als je niet beweegt, zet je lichaam energie om. Je organen blijven gewoon werken, je hart blijft kloppen, je temperatuur blijft op peil. Dit kost allemaal energie ook al zit je stil. Deze ruststofwisseling gebruikt ongeveer 2/3 van je totale energiebehoefte. Dit hangt wel af van de mate van training. Als je veel spierweefsel hebt, is je ruststofwisseling groter. Ook als spieren niet gebruikt worden, vereist het onderhoud van spiercellen veel meer energie dan bijvoorbeeld dezelfde hoeveelheid verweefsel.

Vraag c. Zoek op wat jouw ruststofwisseling is. Ruststofwisseling heet ook wel Basal Metabolic Rate (BMR). Reken dit zo nodig om naar kJ (1 kcal = 4,18 kJ).

Vraag d. Noem twee redenen waarom je beter kunt gaan bewegen dan minder gaan eten om af te vallen.

'The Iceman' heeft uitzonderlijk zwaar en langdurig getraind bij lage temperaturen.

Vraag e. Leg uit dat hij daardoor ook stilzittend beter tegen de kou kan.

Vraag f. Volgens de website van de Iceman zou de hoeveelheid bruinvet een verklaring kunnen zijn voor zijn uitzonderlijke prestaties. Zoek op wat bruinvet is en hoe bruinvet een verklaring kan zijn.